De helende kracht van een paard

Mensen en paarden zijn al eeuwenlang met elkaar verbonden. Het paard wordt voor het eerst schriftelijk genoemd in een tekst uit de derde dynastie van Ur, daterend van omstreeks 2100 v.C. waarin het wordt omschreven als een dier met een ‘golvende staart’. De mens heeft zich kunnen ontwikkelen dankzij het paard.

Paarden zijn gedomesticeerd en werden ingezet als last, rij en trekdieren en werden gehouden voor hun huiden, vlees en melk. Met het paard konden mensen zich verplaatsen en nieuwe werelden ontdekken. Het paard was een collega, vriend en metgezel, maar ook werden en worden paarden vaak niet begrepen en misbruikt.

Lange tijd werd het straatbeeld voor een groot deel bepaald door paarden. Je zag paarden voor de karren van de schillenboer en de melkboer en voor rijtuigen en koetsen. De boer op de boerderij werkte met paarden. En paarden werkten in de kolenmijnen en in de bosbouw. Heldhaftige taken hadden en hebben ze ook.  Ze werden ingezet door het leger bij oorlogen. En bij reddingsacties van de reddingsbrigade, en voor de brandweerwagen. Nog steeds zijn ze belangrijk voor de bereden politie.

Nu het paard voor veel zaken niet meer nodig is heeft het een nieuwe functie gekregen. Paarden worden nu vooral nog gehouden voor het beoefenen van de paardensport. Sinds enige jaren is er een nieuwe bijzondere functie voor paarden bij gekomen. Het paard wordt steeds meer ingezet als helende kracht en als co-therapeut in de paardencoaching. Hoe komt het dat deze therapievorm in vele gedaanten zo’n vlucht neemt?

Paarden in de mythologie

Veel mensen zien paarden als magische wezens. En dat zijn ze ook, kijk maar eens naar de mythologie en de sagen en legenden waarin paarden voorkomen. Het vliegende paard Pegasus ontstond uit een liefde tussen Medusa en Poseidon. Daar waar Pegasus zijn hoefsporen achterliet ontstond een dichterlijke bron ‘Hippocrane’ die dichters in vervoering bracht. Zo is er nog een aantal bijzondere paarden,  Arvak en Alsvid die de koets van de zonnegodin Sol trekken en Bucephalus, het paard van Alexander de Grote. De centaur, die half mens half paard is. De eenhoorn, die kent ieder kind wel. Het ros Beiaard, waar de 4 heemskinderen op reden. En natuurlijk het allerberoemdste paard, Americo van Sinterklaas.

Bij mijn onderzoek voor dit artikel kwam ik nog een leuk wetenswaardigheidje tegen. Er is ook een mythologisch paard wat ‘Hippocampus’ heet. Dit paard trekt de koets van de god Poseidon. De Hippocampus is echter ook de benaming van een deel van de hersenen dat deel uit maakt van het limbische systeem. En het limbische systeem is een heel oud onderdeel van de hersenen welke betrokken is bij motivatie, emotie en genot, maar ook het emotioneel geheugen. En dat sluit weer naadloos aan bij paardencoaching.

Coaching met paarden

Wanneer een mens contact maakt met een paard, echt contact, gebeurt er iets in de energie van die mens. Het is niet voor niets dat paardencoaching zo populair aan het worden is. Het werkt namelijk!

Diverse universiteiten doen er inmiddels onderzoek naar en uit de eerste uitkomsten blijkt dat het bijzonder effectief is. Een paard spiegelt mensen, in een paard zie je jezelf. Je komt daardoor tot inzichten op een liefdevolle manier.

Ik heb een theorie over hoe het komt dat nu zoveel mensen zich aangetrokken voelen tot het gecoached worden met een paard. Vroeger kwamen mensen vaak paarden tegen op straat, het zal allemaal niet louter romantisch geweest zijn, want deze paarden moesten gewoon hard werken, maar ik denk dat ze een grote bijdrage leverden aan het spirituele leven van de mensen die ze dagelijks tegenkwamen. Zo kon die jongen die het moeilijk had thuis even een gevoel van liefde ervaren bij het paard van de schillenboer dat hij kon aaien en dat hem wel accepteerde. Nu de paarden uit het straatbeeld verdwenen zijn, zoeken mensen andere manieren om met deze dieren in contact te komen.

In deze hectische tijd waarin je van alles moet en met zoveel elektronica, hebben mensen steeds meer behoefte aan het thuiskomen bij zichzelf. Aan het in het hier en nu zijn en in het aarden en met de voeten op de grond staan. Paarden zijn daar meesters in. Die leven uitsluitend in het hier en nu. En omdat ze in kuddeverband leven zullen ze intuïtief altijd proberen om de mens die contact met hen maakt bij de kudde te betrekken. En dat voel je, dan gaat de energie stromen en gebeuren er de wonderlijkste en mooiste dingen.

Zo kan iemand allerlei emoties ervaren in contact met een paard. Van diep verdriet naar uitzinnige vreugde en blijheid. Alles mag en kan er zijn. Zo’n paard vindt daar niets van. Je kunt ook alles vertellen tegen een paard, hij kletst het niet door. En dit is voor veel kinderen en volwassenen zo fijn! Om je verhaal te kunnen doen bij iemand die je hoort en die je begrijpt en die niet oordeelt.

Een praktijk voorbeeld

Vaak kunnen er geen woorden gegeven worden aan wat iemand voelt in contact met een paard, maar dat is meestal ook niet nodig, de beelden spreken voor zich.

Zo kwam er een keer een hoog-gevoelige cliënt bij mij op de stal waar ik werk. We stonden een pony te aaien toen er een ander paard tegen zijn boxdeur schopte. Dit was een paard dat vroeger bij zijn vorige stal mishandeld was. Hij duldde geen mensen voor zijn stal, als je te dichtbij kwam viel hij aan. Eigenlijk wilde hij wel contact, maar hij was gewoon te bang.

Ik had gezegd dat ze uit zijn buurt moest blijven maar hij riep haar. De mevrouw draaide zich om, keek naar hem, liep naar hem toe en sloot zijn hoofd in haar armen. Zo stonden ze dicht bij elkaar. Hij helemaal rustig, met de oren naar voren en zij met de tranen in haar ogen. “Dit paard ben ik,” zei ze.

We hebben het nooit inhoudelijk over haar verleden gehad, dat kon ze niet en dat was ook niet nodig. Het paard heelde haar, en zij heelde het paard. Ze had mij verteld dat ze vaak te horen kreeg dat ze niet deugde. Toen ik dit gezien had kon ik haar vertellen dat dat niet klopte. Want als zo’n beschadigd paard haar zo herkende en vertrouwde kon het niet anders dan dat ze een goed hart had. Dit was voor haar het begin van een prachtige transformatie.

Marjorie Vlaar
www.itersolutions.nl

Is ponyrijden een kwestie van kiezen?

Ik word gebeld. Een moeder wil een afspraak maken voor haar dochter om te leren ponyrijden. In 1 adem vertelt ze er achteraan dat dochterlief ook tennis en streetdance gaat uitproberen. Om te kijken wat ze het leukste vindt.

Ik kan er niets aan doen maar op dat moment gaat er bij mij een alarmbel rinkelen.
Een week later komen moeder en dochter het erf op.
Ik zet een pony op de poetsplaats en maak samen met het meisje een begin met het borstelen van de pony. Ondertussen kwebbelt moeder vrolijk en vraagt plotseling: “Vallen de kinderen ook wel eens van hun pony af?” Ik denk even dat ze een grapje maakt, maar ze is serieus.

Ik leg uit dat pony's levende wezens zijn, met eigen behoeften en een eigen persoonlijkheid. Dat het best een tijdje kan duren voordat kinderen het rijden een beetje onder de knie hebben. Dat het een kwestie is van vriendjes worden met de pony. En dat er een kans bestaat dat ze een keer naast hun pony liggen.

Het betreffende meisje heeft het 3 privé-lessen vol gehouden en is toen gestopt. De pony luisterde toch niet....

Nu geef ik al best een tijdje ponylessen. En wat me opvalt is dat deze groep kinderen (en ouders) steeds groter wordt. Wat bedoel ik met deze groep? De groep die niet beseft dat paardrijden iets anders is dan één keer in de week tennissen. Dat je te maken hebt met vluchtdieren en dat het een risicovolle sport kan zijn. Dat het een tijdje duurt voordat een kind een pony onder controle krijgt. Dat een kind zichzelf tegen gaat komen.
Met pony’s leren omgaan is verbinding maken, met de pony maar ook met jezelf.

Ik krijg ook kinderen die er al jaren van dromen om pony te rijden. Die er alles voor over hebben om maar iets met een pony te mogen doen. Die het niet erg vinden dat ze een keer op hun teen staan of dat ze voor een keer zandhappen. Even slikken en weer doorgaan.

Toch wordt dit aantal kinderen minder. Hoe dit komt? Dat durf ik niet met zekerheid te zeggen maar ik denk wel dat er op het gebied van voorlichting heel veel te doen is.

“Mijn kind wil ponyrijden, wat houdt het in?”

Gaan ponyrijden zou een bewuste keuze moeten zijn. Een keuze die veel impact heeft op zowel de ouder als het kind.

Groetjes,
Sandy

Kaderen

Het was stiekem best een beetje spannend toen Monya ging lezen of mijn schrijfstijl past bij haar visie. Want wanneer ik iets schrijf, dan leg ik daar namelijk iets van mezelf in, dus het voelde een beetje alsof ik zélf onder de loep genomen werd. Blij en trots was ik toen ze mailde met haar antwoord, voortaan kunnen jullie hier met enige regelmaat ook een artikel van mij lezen!

Nu weten de meesten van jullie niet eens wie ik ben en wat ik doe e in eerste instantie wilde ik dan ook een voorstel-verhaaltje schrijven, maar ik doe het niet. Ik ga doen wat ik al deed, namelijk in ieder artikel iets van mijzelf leggen, iets wat ik belangrijk vind, wat ik heb meegemaakt, waar ik voor sta. En beetje bij beetje leren jullie zo de persoon achter mijn verhalen vanzelf kennen.

Eén van de dingen die mij al een hele tijd bezig houden is ‘kaderen.’ Dat klinkt vast een beetje vaag en het is ook eigenlijk maar een raar woord. Het begon met een uitspraak van Buck Brannaman, die ik een jaar of twee geleden voor het eerst las. Het ging over hoe je met jouw lichaam (handen, benen, zit en intentie) een kader kunt zijn voor je paard. Een kader waarbinnen je rust en veiligheid creëert, want veiligheid geeft rust.

Wanneer er iets is waarbij het paard zich oncomfortabel voelt (iets engs, iets moeilijks, spanning, maar ook bijvoorbeeld iets saais) zal het een uitweg zoeken, het paard wil weg van het oncomfortabele want het is nu eenmaal een vluchtdier. Er zijn genoeg opties om dat te doen, opzij, omhoog, vooruit, achteruit en alles daar tussenin.

De kunst is om zoveel ‘feel’ te ontwikkelen als ruiter dat je de deuren naar die opties kunt sluiten, dat je grenzen rondom je paard stelt en zo dat kader van veiligheid kunt vormen. Als een soort oevers van een rivier die de richting aangeven. Zonder oevers is het water overal, maar met de oevers te dicht op elkaar stroomt de rivier over. Ieder paard is een rivier apart en heeft zijn eigen ruimte nodig, je zult dus je oevers moeten afstemmen op jouw paard. Het mooiste is dat je paard gaandeweg gaat leren dat jij voor veiligheid staat en dat het fijn is bij jou.

Nu ben ik met mijn merrie Fenna altijd echt een grondwerkteam geweest, allerlei methodes en stromingen hebben we gevolgd en een aantal hebben we ons echt eigen gemaakt. Maar het meest hebben we geleerd om elkaar te begrijpen, dat we samen een taal hebben. Daardoor kunnen we heel veel in vrijheid doen, de dagelijkse omgang is al een feestje op zich, maar we kunnen ook los door het bos wandelen, spelen op de grond, en tuigloos over hectares weiland zwerven.

Fenna doet het graag goed en doet dus ook braaf wat ik vraag, ze is alleen niet zo’n held. Op buitenrit kwam het ook regelmatig voor dat er iets engs was en dat ze bevroor, of erger nog, dat ze om wilde draaien en gaan rennen. Gelukkig kende ik haar goed genoeg om het aan te zien komen, dan voelde ik haar spanning stijgen. Meestal stapte ik dan af en liep een stukje voorop, zo kon ze weer ontspannen en konden we verder rijden. Maar jemig, ze was inmiddels al een jaar of 13 bij mij en voor een trekker stapte ik nog altijd af. Niet dat ik dat erg vond, maar blijkbaar gaf ik haar toch niet genoeg vertrouwen…

Tot ik het stukje van Buck las, het zette me aan het denken. Ik leerde hoe ik haar kon begeleiden vanuit het zadel, zachte grenzen kon stellen met mijn lichaam en intentie. Het voelde een beetje alsof ik haar handje vast kon houden van bovenaf. En beetje bij beetje werd het beter, ons sleutelwoord was contact, met een beter contact was dat kaderen veel makkelijker. Doordat ik altijd met mijn touwhalster en losse teugels rond reed voelde Fenna zich gewoon wat verloren in al die vrijheid. En toen ik met contactteugel begon te rijden, of in ieder geval als het nodig was, bleef de verbinding en voelde het veel meer sámen.

Ik zal niet zeggen dat ik nooit meer afstap, maar Fenna zoekt nu steun en ontspanning bij mij als er onderweg iets gebeurt. En mooier nog, ze leert nu ook hoe ze zelf de spanning los kan laten!

Share